Towarzystwo

Działalność Towarzystwa Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków oraz Izby Pamięci Rodu Hallerów i Hallerczyków  w Jurczycach.

HISTORIA POWSTANIA TOWARZYSTWA

 

Pierwowzorem Towarzystwa był Związek Hallerczyków założony
w roku 1920 na Górnym Śląsku. Jego pierwotnym celem była walka z Niemcami
o przyłączenie Śląska do Polski. J. Haller był zwolennikiem powrotu Śląska,
wspierał powstańców i dowodził frontem broniącym granicy polskiej na Śląsku w
roku 1919, stąd nazwa i miejsce powstania związku. W sierpniu 1921 roku grono
hallerczyków reprezentujących różne formacje wojskowe zebrało się w Warszawie i
postanowiło powołać Związek Hallerczków. Rozpoczynając swój ą działalność objął
zasięgiem cały kraj i przyjął charakter organizacji kombatanckiej. Członkami
zostali zdemobilizowani Górnoślązacy, byli żołnierze tzw. „Błękitnej Armii" z
Francji oraz żołnierze II Brygady i II Korpusu. Ogólnie do organizacji należeli
wszyscy żołnierze, którzy kiedykolwiek walczyli pod dowództwem gen. J.
Hallera.
Oficjalnie Związek Hallerczyków został zarejestrowany18.02.1924 roku jako
organizacja kombatancka o zasięgu ogólnokrajowym. Jego wiodącym celem była
praca dla Polski w myśl hasła „DLA CIEBIE POLSKO I DLA TWEJ
CHWAŁY„, które było wypisane na sztandarach. Do celów bardziej
szczegółowych można zaliczyć: pomoc członkom – kombatantom, walkę o
utrzymanie ziem zachodnich, odpieranie rewizjonistycznych dążeń Niemiec,
obchodzenie uroczystości narodowych i wojskowych, a po roku 1926 opozycja
wobec sanacji i walka o demokrację. W/w cele były realizowane w praktyce przez
poszczególne placówki i chorągwie Związku Hallerczyków. Odbyły się liczne
zjazdy, spotkania i manifestacje oraz wydawano pismo „Hallerczyk”, które było
oficjalnym organem prasowym.
Jako ugrupowanie przeciwne obozowi politycznemu J. Piłsudskiego było
często prześladowane przez władze administracyjne i policję. Szczególne
ożywienie jego działalności nastąpiło w obliczu zagrożenia niemieckiego.
Wyrażono gotowość obrony ojczyzny, aktywizowano społeczeństwo i apelowano
do władz o utworzenie rządu pojednania narodowego. Przywódcą i żywym
symbolem Związku Hallerczyków był gen. J. Haller. W II Rzeczpospolitej odegrał
doniosłą rolę w dziedzinie jednoczenia społeczeństwa, budzenia uczuć
narodowych i patriotycznych oraz w walce o urzeczywistnienie demokracji.

W dniu 20 maja 1939 roku, w Bydgoszczy odbył się ostatni Zjazd
Związku Hallerczyków. Stanowił on ogólnopolską manifestację patriotyczną, w
związku ze zbliżającą się napaścią Niemiec hitlerowskich na Polskę. W 60 lat
od tego wydarzenia, 9 października 1999 roku w Sycowie (woj. dolnośląskie)
odbyła się sesja popularnonaukowa na temat Hallerów i hallerczyków,
stanowiąca pierwszy po II wojnie światowej „Zjazd Związku Hallerczyków” w
Polsce – niestety, już ich potomków. Uczestniczyli w nim członkowie rodu
Hallerów oraz synowie, córki i wnuki hallerczyków. Dla uczczenia 80-lecia
przybycia Armii Polskiej z Francji do Polski, uczestnicy sesji posadzili w
Sycowie i okolicy trzy dęby: gen. Józefa Hallera – dowódcy tej armii, gen.
Stanisława Hallera – zamordowanego przez Rosjan w Katyniu i mjr Cezarego
Hallera, zabitego podczas walk w obronie polskiego Cieszyna. Podjęto też
decyzję o powołaniu do życia Zarządu Głównego Towarzystwa Pamięci Gen.
Józefa Hallera i Hallerczyków.
25 marca 2000 roku w Karpaczu powołano Tymczasowy Zarząd
Towarzystwa i ustalono termin I Krajowego Zjazdu, który odbył się w dniach
9 – 10 czerwca 2000 roku w Jurczycach i w Skawinie. Postanowieniem Sądu
Okręgowego w Krakowie, w dniu 26 października 2000 roku, zarejestrowane
zostało Towarzystwo Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków z
siedzibą w Jurczycach. Obszarem działania Towarzystwa jest Rzeczypospolita
Polska oraz inne kraje. Prezesem został mgr inż. Leszek Krupnik. Głównym
celem Towarzystwa jest: propagowanie działalności i zasług gen. Józefa Hallera
urodzonego w Jurczycach oraz innych zasłużonych przedstawicieli rodu
Hallerów, kształtowanie postaw patriotycznych, zwłaszcza wśród młodzieży
oraz pogłębianie wiedzy z walk o odzyskanie i utrzymanie niepodległości
Polski.
10 czerwca 2000 roku odbyła się pierwsza sesja TPGJHiH w Jurczycach i
na tę okazję przygotowana została wystawa pamiątek związanych z Hallerami w
budynku byłej szkoły ufundowanej przez siostry Hallerówny. Eksponatami były
zdjęcia, ksera dokumentów i wypożyczone książki oraz oryginalne dokumenty.
Była to niewielka wystawa, która przerodziła się w miarę upływu czasu w stałą
ekspozycję.
Towarzystwo pragnęło przywrócić słynnym postaciom należne miejsce
na kartach historii. Pierwszym krokiem w tym kierunku było zebranie pamiątek,
które się jeszcze zachowały. Z małej wystawy na arkuszach styropianu, która
była przygotowana na pierwszą sesję, powstało małe muzeum. Izba Pamięci
Rodu Hallerów i Hallerczyków w Jurczycach rozpoczęła swoją działalność wraz
z I Krajowym Zjazdem Towarzystwa Pamięci Generała Józefa Hallera i
Hallerczyków(TPGJHiH) i prowadzi ją mgr Teresa Szczygieł.

Izba Pamięci Rodu Hallerów jest ważnym elementem działalności
TPGJHiH, ale wystawa nie mogłaby istnieć bez ofiarnej pracy członków
Towarzystwa, a szczególnie prezesa mgr inż. Leszka Krupnika i ówczesnego
sołtysa Jurczyc Jana Lizaka, którzy pozyskiwali fundusze na wyposażenie i
remont pomieszczeń.
Do roku 2004 dzięki pomocy burmistrza Stanisława Paca, UMiG
Skawina, sołectwa Jurczyc i prywatnych sponsorów wykonano instalacje
wewnętrzne, wyremontowana została sala wystawowa, pomalowano
pomieszczenia, wymieniono podłogę, okna, wykonano węzeł sanitarny,
centralne ogrzewanie, przebudowano korytarz i położono posadzkę również w
kuchni. Wraz ze zmianą wyglądu budynku wzrosła liczba eksponatów.
W 2005 roku Cezary Michał Haller z Bytomia ufundował gabloty na
eksponaty.
W 2009 roku, dzięki pomocy burmistrza Adama Najdera i UMiG
Skawina, wymieniono dach, wykonano elewację na budynku oraz ogrodzenie i
przy wydatnej pomocy mieszkańców Jurczyc uporządkowano teren wokół oraz
położono kostkę .
W 2014 roku w ramach współpracy z LGD doposażono budynek w
sprzęt audiowizualny, stoły, krzesła i doposażono kuchnię, a sponsorzy
ufundowali gablotę i manekin na oryginalny mundur.